Στα λεξικά μας βρίσκουμε δυο κύριες ερμηνείες :

Αυτός που προσάπτει αστήρικτες κατηγορίες, που καταγγέλλει κάτι ανυπόστατο, κατηγορεί έναν αθώο.
Αυτός που εποπτεύει την παραγωγή σύκων για λόγους φορολόγησής της από το κράτος των Αθηνών ή που υποδεικνύει όσους παρανομούν σχετικά με την παραγωγή σύκων.

Λοιπόν, ενώ είναι ολοφάνερο ότι ο συκοφάντης ως λέξη προέρχεται από το σύκο και το ρήμα φαίνω, φανερώνω, δεν έχει ακόμη βρεθεί πειστική και αναντίρρητη εξήγηση για ποιο λόγο ονομάστηκαν έτσι όσοι κατηγορούν ψευδώς τους γύρω τους.
Σχετικά με τη γενεσιουργό αιτία υπάρχουν δέκα εκδοχές,αν οχι παραπάνω.
Είναι όμως ενδεικτικό της σημασίας της συγκεκριμένης τροφής ,όχι απλώς στο νοικοκυριό ,αλλά και στα πλαίσια του Δημοσίου βίου.Ήταν σημαντικό έσοδο η φορολογία τους,η σημασία στην καθημερινή διατροφή του λαού αλλά και των Οπλιτών !
Η Πόλη σε μία κακή χρόνια παραγωγής ,απειλούνταν με λιμό ,όσο και με την έλλειψη δημητριακών και λαδιού.
Έτσι αυτος που φανέρωνε παρανομία σχετικά με τα σύκα ονομάζονταν Συκοφάντης.

Συκοφάντης λοιπόν, είναι o δημόσιος μηνυτής, αυτός που καταγγέλλει στους δικαστές παρανομίες άλλων, όπως λαθρεμπόριο, φοροδιαφυγή, παράνομο πλουτισμό, και βέβαια αργότερα αυτός που εκβιάζει πλούσιους πολίτες για πραγματικά ή για ανύπαρκτα αδικήματά τους.
Μ αυτή τη σημασία βρίσκουμε άφθονες χρήσεις στην κλασική εποχή και που τελικά αυτή η αρνητική σημασία επικράτησε , καθώς πολύ δύσκολα μπορούσε κάποιος να αποτινάξει τις κατηγορίες.Η εκκλησία του Δήμου προτιμούσε να καταδικάσει έναν αθώο,παρά να τον απαλλάσσει λόγω αμφιβολιών.
Και στην αρχαιότητα λοιπόν,αλλά και στη σύγχρονη εποχή η θέση του συκοφάντη ήταν πλεονεκτική.

Επιμέλεια : ΧαρηS